Naar het Verboden Rusland

We verlaten straks het vriendelijke Telavi, maar niet na nog eens een bezoek te hebben gebracht aan zijn oudste bewoner. Dat is een plataan (Platanus orientalis) van meer dan 900 jaar oud. Dat blijkt uit een boorstaal uit zijn stam. Stormen, droogte noch bliksem kregen hem klein en hij ziet er nog altijd patent uit. Als ik hem ga groeten, bedenk ik dat deze knaap al 200 jaar oud was toen de Guldensporenslag nog moest beginnen. Hij heeft vandaag een omtrek van 12 meter.

Sympathiek

In Telavi logeerden we in Omsi House, zonder twijfel het beste en meest sympathieke logement daar. Het was de tweede keer dat ik hier verbleef. Omsi wordt gerund door de moeder van David, een advocaat, wiens vader ook qvevri-wijn maakt. David nodigt ons uit in zijn kelder, een soort man cave waar hij vrienden, familie en regelmatig ook gasten ontvangt. We hebben een interessant gesprek over wijn, persvrijheid in Georgië, het opvrijen van Rusland door de Georgische eerste minister en over David’s zoon, die nu twee jaar oud is en Maximilian heet. “En dat is een breuk met de familietraditie dat iedere kleinzoon de naam van zijn grootvader krijgt”, lacht David. “Ik vond dat mijn zoon een internationale naam moest hebben.”

De volgende dag rijden we via Akhmeta naar Tianeti, waar we verbroederen met een stel l-bergbewoners die net terug zijn van een weekendje kamperen nabij een afgelegen kerkje in de bergen. Ze laten ons een foto van een schaap zien, en even later nog een van hetzelfde beest, dat nu – zonder zijn vel – in een grote kookpot past. Tijdens deze slachting en de daaropvolgende rituelen dragen de mannen religieuze gewaden. Vrouwen zijn niet toegelaten op dit soort uitjes. Het lijkt wel de manier van conservatief Georgië om de bloemen eens flink buiten te zetten zonder de madammen erbij. Onder het mom: ‘Moeder, we gaan nog eens een weekendje naar de kerk in het bos!’

Herculeaans

Daarna rijden we de ‘Military Highway’ op. Dat is de grote weg die Tbilisi met Vladikavkaz in Rusland verbindt. Deze passage bestaat al sinds de 1ste eeuw voor Christus als een bergpad, maar de Russen stuurden op het einde van de 18de eeuw 800 soldaten de bergen in, die er in een Herculeaanse effort een route van maakten die te passeren was voor koetsen. De weg raakte af in 1783. Ik vraag me af hoeveel van die soldaten dat werk overleefd hebben. Heel wat grote Russische schrijvers reden door de Militaire Weg, zoals Pushkin in 1829. Gorky en Tolstoi ook. En Tsjechov schreef in een brief: “Ik heb de Militaire Weg overleefd. Het is geen weg, het is een poëzie.”

De grote toneelschrijver had gelijk. Terwijl we onze motoren over de Jvari-pas sturen, net na het ski-gebied van Gudauri, kijken we onze ogen uit. Al hou je beter twee ogen op de baan, want het is er altijd druk, met de vele vrachtwagens die op weg zijn van en naar de Russische grens. Op de pas is het amper 8 graden en je kruist er een massagraf voor Duitse krijgsgevangenen die hier tijdens WOII achter de linies aan het werk werden gezet tot ze erbij neervielen.

Magisch momentje

Uiteindelijk rijden we Stepantsminda (ook Kasbegi genaamd) binnen, een dorp van goed 2.000 inwoners aan de voet van de machtige Kazbek (5.045 m). Maar de berg is geheel in de wolken gehuld en dat zal ook de hele volgende dag zo blijven, wanneer we naar het kerkje van de Heilige Drievuldigheid van Gergeti (uit de 14de eeuw) klauteren. De monniken hebben er hun permanentie het jaar rond gestaakt, omdat het er in de winter op 2.170 m té koud wordt – tot min 30°C – maar voor de Georgiërs is dit een iconische plek.

Na de afdaling zit ik ‘s avonds wat te schrijven in ons hotel. Wanneer ik bij valavond door het raam kijk zie ik bij het avondrood de Kazbek uit de wolken komen. Hij torent nu boven het kleine kloosterkerkje uit, dat zwak wordt verlicht. Een momentje van magie. De bergen geven alleen prijs wat ze willen prijsgeven. En alleen aan diegenen die geduldig zijn en er lang genoeg op wachten.

De volgende ochtend vertrekken we vroeg noordwaarts, in de richting van de passage bij Zemo Larsi. Daarachter ligt het verboden Rusland.